Alternância pronominal e concordância nominal e verbal na língua bissau-guineense

Detalhes bibliográficos
Ano de defesa: 2024
Autor(a) principal: Nunes da Fonseca, Janifer
Orientador(a): Rubio, Cássio Florêncio lattes
Banca de defesa: Não Informado pela instituição
Tipo de documento: Dissertação
Tipo de acesso: Acesso aberto
Idioma: por
Instituição de defesa: Universidade Federal de São Carlos
Câmpus São Carlos
Programa de Pós-Graduação: Programa de Pós-Graduação em Linguística - PPGL
Departamento: Não Informado pela instituição
País: Não Informado pela instituição
Palavras-chave em Português:
Área do conhecimento CNPq:
Link de acesso: https://repositorio.ufscar.br/handle/20.500.14289/20517
Resumo: Es tarbadju tene suma obidjetivu di diskribi aspectus di alternansia pronominal, di konkordansia nominal di sintagma nominal-sudjetu i di paradigma di konkordânsia verbal na lingu bissau-guineense (ku ta tchomadu tambi di kryol, kryol di Guiné-Bissau, guineense ô crioulo guineense). Na basi di es obidjetivu garandi, tarbadju tene quatru obidjetivus pikinus: ntundi mindjor funson ku strutura di pronomis pessoais na funson di sudjetu na lingu bissau-guineense; analiza di pontu di vista qualitativa/quantitativa e descritiva /exploratória, prosesus di variason ku na relasionadus ku quadru pronominal na lingu bissau-guineense; diskribi strutura ku funson di verbu dentru di okorensias; splica formas di paradigma verbal di diskursu na singular ku plural na lingu bissau-guineense. Studu fundamentadu, na pontu di vista diskritivu, na tarbadju di es piskisadores Perini (2003); Couto e Embaló (2010); Intumbo (2007), Scantamburlo (1999, 2021); Tavares (2021) e Castilho (2010), i ku utrus djintis, i na pontu di vista di metudu di sociolinguística, no tene Labov (2008) e Mollica (2003). Di pontu di vista metodologiku, a abordagem i qualitativa/quantitativa, ku aplikason di formularios ben struturadus, ki buska informasons di aspectus relasionadus ku tematika propostadu na objetivus, i konta ku partipason di 63 estudantis guineenses, ku mora na Brasil i na Guiné-Bissau. Pa kabanta es tarbadju no sai ki es resultadus: i) lingu bissau-guineense tene variason na tudu djintis di discursu, na kil ku ta rifiri forma ku no ta pui pronomis; ii) alternânsias pronominais ta da entri manera ke ta mprega es dus formas clíticas e não-clíticas; iii) i ka tene pusiblidadi di paga es dus forma pronominal, pabia lingu bissau-guineense ka tene marca di koncordansia na verbus suma ki ta akontisi na utrus lingu o varidadis, i asin suma na portuguis padron, i na lingu bissau-guineense es strutura ka ta varia, son SN-sudjetu ku ta marka numeru i djintis; iv) paradigma di kondjugason di verbus na lingu bissau-guineense i ta parsi ku utrus lingu ô variedadis, suma inglis padron i ku variedadi di purtuguis pupular, na kil ku ta fala di auzensia di markas di konkordansia na formas di verbus. Nô conclui cuma: i tene variason na kil cu ta rifiri pronomis-sujeitus i ka tene tan marcas di konkordansia verbal suma ki ta akontisi na lingu purtuguis, distakandu variason na uzu di pronomis i auzensia di marcas di konkordansia verbal, aspectus ki ta evidensia influensia di prinsipiu di economia linguistica na strutura des lingu. Analizi conta cuma, plural ta marcadu di forma ki ka redundanti, i ta limita nucliu di sintagma nominal, i ta parsi cu di inglis. I ka tene tan norma-padron i ka tene tan artigu.
id SCAR_e27b2f8f6741aceb8dac6ebeb1700b1f
oai_identifier_str oai:repositorio.ufscar.br:20.500.14289/20517
network_acronym_str SCAR
network_name_str Repositório Institucional da UFSCAR
repository_id_str
spelling Nunes da Fonseca, JaniferRubio, Cássio Florênciohttp://lattes.cnpq.br/8357993415342241Araújo Vale, Otohttp://lattes.cnpq.br/2277403284693571https://lattes.cnpq.br/10679984397907582024-09-11T13:32:52Z2024-09-11T13:32:52Z2024-07-25NUNES DA FONSECA, Janifer. Alternância pronominal e concordância nominal e verbal na língua bissau-guineense. 2024. Dissertação (Mestrado em Linguística) – Universidade Federal de São Carlos, São Carlos, 2024. Disponível em: https://repositorio.ufscar.br/handle/20.500.14289/20517.https://repositorio.ufscar.br/handle/20.500.14289/20517Es tarbadju tene suma obidjetivu di diskribi aspectus di alternansia pronominal, di konkordansia nominal di sintagma nominal-sudjetu i di paradigma di konkordânsia verbal na lingu bissau-guineense (ku ta tchomadu tambi di kryol, kryol di Guiné-Bissau, guineense ô crioulo guineense). Na basi di es obidjetivu garandi, tarbadju tene quatru obidjetivus pikinus: ntundi mindjor funson ku strutura di pronomis pessoais na funson di sudjetu na lingu bissau-guineense; analiza di pontu di vista qualitativa/quantitativa e descritiva /exploratória, prosesus di variason ku na relasionadus ku quadru pronominal na lingu bissau-guineense; diskribi strutura ku funson di verbu dentru di okorensias; splica formas di paradigma verbal di diskursu na singular ku plural na lingu bissau-guineense. Studu fundamentadu, na pontu di vista diskritivu, na tarbadju di es piskisadores Perini (2003); Couto e Embaló (2010); Intumbo (2007), Scantamburlo (1999, 2021); Tavares (2021) e Castilho (2010), i ku utrus djintis, i na pontu di vista di metudu di sociolinguística, no tene Labov (2008) e Mollica (2003). Di pontu di vista metodologiku, a abordagem i qualitativa/quantitativa, ku aplikason di formularios ben struturadus, ki buska informasons di aspectus relasionadus ku tematika propostadu na objetivus, i konta ku partipason di 63 estudantis guineenses, ku mora na Brasil i na Guiné-Bissau. Pa kabanta es tarbadju no sai ki es resultadus: i) lingu bissau-guineense tene variason na tudu djintis di discursu, na kil ku ta rifiri forma ku no ta pui pronomis; ii) alternânsias pronominais ta da entri manera ke ta mprega es dus formas clíticas e não-clíticas; iii) i ka tene pusiblidadi di paga es dus forma pronominal, pabia lingu bissau-guineense ka tene marca di koncordansia na verbus suma ki ta akontisi na utrus lingu o varidadis, i asin suma na portuguis padron, i na lingu bissau-guineense es strutura ka ta varia, son SN-sudjetu ku ta marka numeru i djintis; iv) paradigma di kondjugason di verbus na lingu bissau-guineense i ta parsi ku utrus lingu ô variedadis, suma inglis padron i ku variedadi di purtuguis pupular, na kil ku ta fala di auzensia di markas di konkordansia na formas di verbus. Nô conclui cuma: i tene variason na kil cu ta rifiri pronomis-sujeitus i ka tene tan marcas di konkordansia verbal suma ki ta akontisi na lingu purtuguis, distakandu variason na uzu di pronomis i auzensia di marcas di konkordansia verbal, aspectus ki ta evidensia influensia di prinsipiu di economia linguistica na strutura des lingu. Analizi conta cuma, plural ta marcadu di forma ki ka redundanti, i ta limita nucliu di sintagma nominal, i ta parsi cu di inglis. I ka tene tan norma-padron i ka tene tan artigu.O presente trabalho tem como objetivo descrever o emprego da alternância pronominal em função do sujeito, da concordância nominal no sintagma nominal sujeito e do paradigma de concordância verbal na língua bissau-guineense (também chamada de kriol, guineense ou crioulo guineense). A partir desse objetivo geral, formulamos quatro objetivos específicos: compreender a função e a estrutura dos pronomes pessoais em função de sujeito na língua guineense; analisar, do ponto de vista qualitativo e exploratório, os processos de variação relacionados à alternância pronominal na língua bissau-guineense; descrever a estrutura e função do verbo dentro das sentenças; explicar as formas do paradigma verbal nas três pessoas do discurso no singular e plural na língua bissau-guineense. Como base teórica, do ponto de vista descritivo, temos Perini (2003); Couto e Embaló (2010); Intumbo (2007), Scantamburlo (1999, 2021); Tavares (2021) e Castilho (2010), dentre outros, e, do ponto de vista metodológico da Sociolinguística, temos Labov (2008) e Mollica (2003). A abordagem é qualitativa/quantitativa, com a aplicação de 30 ocorrências em formulários estruturados, que buscaram informações dos aspectos relacionados à temática proposta nos objetivos, com 63 estudantes guineenses, residentes no Brasil e na Guiné-Bissau. Os resultados apontam que: i) há processos de variação em todas as pessoas do discurso na língua bissau-guineense, no que se refere ao emprego dos pronomes; ii) as alternâncias pronominais se dão entre o emprego das formas clíticas e não-clíticas; iii) a não possibilidade de apagamento das duas formas pronominais está relacionada ao fato de, na língua bissau-guineense, não haver marcas de concordância nos verbos, como ocorre em outras línguas e/ou variedades (como o português padrão), sendo empregado este em estrutura invariável, cabendo ao SN-sujeito a marca de número e de pessoa; iv) o paradigma de conjugação verbal da bissau-guineense assemelha-se ao de outras línguas e ou variedades, como o inglês padrão e a variedade do português popular, no que diz respeito à ausência de marcas de concordância nas formas verbais. Concluímos que: há variação no uso de pronomes - sujeito e a ausência de marcas de concordância verbal como acontece em português, destacando a variação no uso de pronomes e a ausência de marcas de concordância verbal, aspectos que evidenciam a influência do princípio da economia linguística na estrutura da língua. A análise revela que o plural é marcado de forma não redundante, limitando-se ao núcleo do sintagma nominal, semelhante ao que ocorre no inglês. Há ausência de uma norma-padrão e a não utilização de artigos.Coordenação de Aperfeiçoamento de Pessoal de Nível Superior (CAPES)88887.720265/2022-00porUniversidade Federal de São CarlosCâmpus São CarlosPrograma de Pós-Graduação em Linguística - PPGLUFSCarAttribution-NonCommercial-NoDerivs 3.0 Brazilhttp://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/br/info:eu-repo/semantics/openAccessAlternansia pronominalConcordância verbalLíngua bissau-guineenseConcordância nominalAlternansia pronominalKonkordansia verbalLingu Bissau-guineenseKonkordansia nominalLINGUISTICA, LETRAS E ARTES::LINGUISTICA::SOCIOLINGUISTICA E DIALETOLOGIAAlternância pronominal e concordância nominal e verbal na língua bissau-guineenseAlternansia pronominal i konkordansia nominal i verbal na lingu bissau-guineenseinfo:eu-repo/semantics/publishedVersioninfo:eu-repo/semantics/masterThesisreponame:Repositório Institucional da UFSCARinstname:Universidade Federal de São Carlos (UFSCAR)instacron:UFSCARTEXTDissertação - Janifer Nunes da Fonseca versão de biblioteca deposito UFSCAR.pdf.txtDissertação - Janifer Nunes da Fonseca versão de biblioteca deposito UFSCAR.pdf.txtExtracted texttext/plain103955https://repositorio.ufscar.br/bitstreams/b478e2b6-9572-4744-9ceb-4ccadf5bcd37/download6e7f1badb4b7f1fbaa3d5be835c4746cMD55falseAnonymousREADTHUMBNAILDissertação - Janifer Nunes da Fonseca versão de biblioteca deposito UFSCAR.pdf.jpgDissertação - Janifer Nunes da Fonseca versão de biblioteca deposito UFSCAR.pdf.jpgGenerated Thumbnailimage/jpeg5134https://repositorio.ufscar.br/bitstreams/27dfa38f-4e68-4d4a-941a-6537bb110bda/downloadd7c4c8599a4c0d5527b307f0e40ea16aMD56falseAnonymousREADORIGINALDissertação - Janifer Nunes da Fonseca versão de biblioteca deposito UFSCAR.pdfDissertação - Janifer Nunes da Fonseca versão de biblioteca deposito UFSCAR.pdfapplication/pdf1166483https://repositorio.ufscar.br/bitstreams/aecb7aae-e2d2-4c5c-9487-4b8c79628500/download44768bbff9069f3ede124daba3a8fd23MD53trueAnonymousREADCC-LICENSElicense_rdflicense_rdfapplication/rdf+xml; charset=utf-8810https://repositorio.ufscar.br/bitstreams/c39a6d88-eea2-4d9e-b32e-5124f53b4516/downloadf337d95da1fce0a22c77480e5e9a7aecMD54falseAnonymousREAD20.500.14289/205172025-02-06 03:12:08.945http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/br/Attribution-NonCommercial-NoDerivs 3.0 Brazilopen.accessoai:repositorio.ufscar.br:20.500.14289/20517https://repositorio.ufscar.brRepositório InstitucionalPUBhttps://repositorio.ufscar.br/oai/requestrepositorio.sibi@ufscar.bropendoar:43222025-02-06T06:12:08Repositório Institucional da UFSCAR - Universidade Federal de São Carlos (UFSCAR)false
dc.title.por.fl_str_mv Alternância pronominal e concordância nominal e verbal na língua bissau-guineense
dc.title.alternative.bis.fl_str_mv Alternansia pronominal i konkordansia nominal i verbal na lingu bissau-guineense
title Alternância pronominal e concordância nominal e verbal na língua bissau-guineense
spellingShingle Alternância pronominal e concordância nominal e verbal na língua bissau-guineense
Nunes da Fonseca, Janifer
Alternansia pronominal
Concordância verbal
Língua bissau-guineense
Concordância nominal
Alternansia pronominal
Konkordansia verbal
Lingu Bissau-guineense
Konkordansia nominal
LINGUISTICA, LETRAS E ARTES::LINGUISTICA::SOCIOLINGUISTICA E DIALETOLOGIA
title_short Alternância pronominal e concordância nominal e verbal na língua bissau-guineense
title_full Alternância pronominal e concordância nominal e verbal na língua bissau-guineense
title_fullStr Alternância pronominal e concordância nominal e verbal na língua bissau-guineense
title_full_unstemmed Alternância pronominal e concordância nominal e verbal na língua bissau-guineense
title_sort Alternância pronominal e concordância nominal e verbal na língua bissau-guineense
author Nunes da Fonseca, Janifer
author_facet Nunes da Fonseca, Janifer
author_role author
dc.contributor.authorlattes.por.fl_str_mv https://lattes.cnpq.br/1067998439790758
dc.contributor.author.fl_str_mv Nunes da Fonseca, Janifer
dc.contributor.advisor1.fl_str_mv Rubio, Cássio Florêncio
dc.contributor.advisor1Lattes.fl_str_mv http://lattes.cnpq.br/8357993415342241
dc.contributor.advisor-co1.fl_str_mv Araújo Vale, Oto
dc.contributor.advisor-co1Lattes.fl_str_mv http://lattes.cnpq.br/2277403284693571
contributor_str_mv Rubio, Cássio Florêncio
Araújo Vale, Oto
dc.subject.por.fl_str_mv Alternansia pronominal
Concordância verbal
Língua bissau-guineense
Concordância nominal
Alternansia pronominal
topic Alternansia pronominal
Concordância verbal
Língua bissau-guineense
Concordância nominal
Alternansia pronominal
Konkordansia verbal
Lingu Bissau-guineense
Konkordansia nominal
LINGUISTICA, LETRAS E ARTES::LINGUISTICA::SOCIOLINGUISTICA E DIALETOLOGIA
dc.subject.bis.fl_str_mv Konkordansia verbal
Lingu Bissau-guineense
Konkordansia nominal
dc.subject.cnpq.fl_str_mv LINGUISTICA, LETRAS E ARTES::LINGUISTICA::SOCIOLINGUISTICA E DIALETOLOGIA
description Es tarbadju tene suma obidjetivu di diskribi aspectus di alternansia pronominal, di konkordansia nominal di sintagma nominal-sudjetu i di paradigma di konkordânsia verbal na lingu bissau-guineense (ku ta tchomadu tambi di kryol, kryol di Guiné-Bissau, guineense ô crioulo guineense). Na basi di es obidjetivu garandi, tarbadju tene quatru obidjetivus pikinus: ntundi mindjor funson ku strutura di pronomis pessoais na funson di sudjetu na lingu bissau-guineense; analiza di pontu di vista qualitativa/quantitativa e descritiva /exploratória, prosesus di variason ku na relasionadus ku quadru pronominal na lingu bissau-guineense; diskribi strutura ku funson di verbu dentru di okorensias; splica formas di paradigma verbal di diskursu na singular ku plural na lingu bissau-guineense. Studu fundamentadu, na pontu di vista diskritivu, na tarbadju di es piskisadores Perini (2003); Couto e Embaló (2010); Intumbo (2007), Scantamburlo (1999, 2021); Tavares (2021) e Castilho (2010), i ku utrus djintis, i na pontu di vista di metudu di sociolinguística, no tene Labov (2008) e Mollica (2003). Di pontu di vista metodologiku, a abordagem i qualitativa/quantitativa, ku aplikason di formularios ben struturadus, ki buska informasons di aspectus relasionadus ku tematika propostadu na objetivus, i konta ku partipason di 63 estudantis guineenses, ku mora na Brasil i na Guiné-Bissau. Pa kabanta es tarbadju no sai ki es resultadus: i) lingu bissau-guineense tene variason na tudu djintis di discursu, na kil ku ta rifiri forma ku no ta pui pronomis; ii) alternânsias pronominais ta da entri manera ke ta mprega es dus formas clíticas e não-clíticas; iii) i ka tene pusiblidadi di paga es dus forma pronominal, pabia lingu bissau-guineense ka tene marca di koncordansia na verbus suma ki ta akontisi na utrus lingu o varidadis, i asin suma na portuguis padron, i na lingu bissau-guineense es strutura ka ta varia, son SN-sudjetu ku ta marka numeru i djintis; iv) paradigma di kondjugason di verbus na lingu bissau-guineense i ta parsi ku utrus lingu ô variedadis, suma inglis padron i ku variedadi di purtuguis pupular, na kil ku ta fala di auzensia di markas di konkordansia na formas di verbus. Nô conclui cuma: i tene variason na kil cu ta rifiri pronomis-sujeitus i ka tene tan marcas di konkordansia verbal suma ki ta akontisi na lingu purtuguis, distakandu variason na uzu di pronomis i auzensia di marcas di konkordansia verbal, aspectus ki ta evidensia influensia di prinsipiu di economia linguistica na strutura des lingu. Analizi conta cuma, plural ta marcadu di forma ki ka redundanti, i ta limita nucliu di sintagma nominal, i ta parsi cu di inglis. I ka tene tan norma-padron i ka tene tan artigu.
publishDate 2024
dc.date.accessioned.fl_str_mv 2024-09-11T13:32:52Z
dc.date.available.fl_str_mv 2024-09-11T13:32:52Z
dc.date.issued.fl_str_mv 2024-07-25
dc.type.status.fl_str_mv info:eu-repo/semantics/publishedVersion
dc.type.driver.fl_str_mv info:eu-repo/semantics/masterThesis
format masterThesis
status_str publishedVersion
dc.identifier.citation.fl_str_mv NUNES DA FONSECA, Janifer. Alternância pronominal e concordância nominal e verbal na língua bissau-guineense. 2024. Dissertação (Mestrado em Linguística) – Universidade Federal de São Carlos, São Carlos, 2024. Disponível em: https://repositorio.ufscar.br/handle/20.500.14289/20517.
dc.identifier.uri.fl_str_mv https://repositorio.ufscar.br/handle/20.500.14289/20517
identifier_str_mv NUNES DA FONSECA, Janifer. Alternância pronominal e concordância nominal e verbal na língua bissau-guineense. 2024. Dissertação (Mestrado em Linguística) – Universidade Federal de São Carlos, São Carlos, 2024. Disponível em: https://repositorio.ufscar.br/handle/20.500.14289/20517.
url https://repositorio.ufscar.br/handle/20.500.14289/20517
dc.language.iso.fl_str_mv por
language por
dc.rights.driver.fl_str_mv Attribution-NonCommercial-NoDerivs 3.0 Brazil
http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/br/
info:eu-repo/semantics/openAccess
rights_invalid_str_mv Attribution-NonCommercial-NoDerivs 3.0 Brazil
http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/br/
eu_rights_str_mv openAccess
dc.publisher.none.fl_str_mv Universidade Federal de São Carlos
Câmpus São Carlos
dc.publisher.program.fl_str_mv Programa de Pós-Graduação em Linguística - PPGL
dc.publisher.initials.fl_str_mv UFSCar
publisher.none.fl_str_mv Universidade Federal de São Carlos
Câmpus São Carlos
dc.source.none.fl_str_mv reponame:Repositório Institucional da UFSCAR
instname:Universidade Federal de São Carlos (UFSCAR)
instacron:UFSCAR
instname_str Universidade Federal de São Carlos (UFSCAR)
instacron_str UFSCAR
institution UFSCAR
reponame_str Repositório Institucional da UFSCAR
collection Repositório Institucional da UFSCAR
bitstream.url.fl_str_mv https://repositorio.ufscar.br/bitstreams/b478e2b6-9572-4744-9ceb-4ccadf5bcd37/download
https://repositorio.ufscar.br/bitstreams/27dfa38f-4e68-4d4a-941a-6537bb110bda/download
https://repositorio.ufscar.br/bitstreams/aecb7aae-e2d2-4c5c-9487-4b8c79628500/download
https://repositorio.ufscar.br/bitstreams/c39a6d88-eea2-4d9e-b32e-5124f53b4516/download
bitstream.checksum.fl_str_mv 6e7f1badb4b7f1fbaa3d5be835c4746c
d7c4c8599a4c0d5527b307f0e40ea16a
44768bbff9069f3ede124daba3a8fd23
f337d95da1fce0a22c77480e5e9a7aec
bitstream.checksumAlgorithm.fl_str_mv MD5
MD5
MD5
MD5
repository.name.fl_str_mv Repositório Institucional da UFSCAR - Universidade Federal de São Carlos (UFSCAR)
repository.mail.fl_str_mv repositorio.sibi@ufscar.br
_version_ 1851688799551094784