A cerâmica de Rauniery Pinheiro : construindo pontes entre ancestralidade e universidade

Detalhes bibliográficos
Ano de defesa: 2023
Autor(a) principal: Freires, Orlane Pereira
Orientador(a): Silveira, Paulo Antonio de Menezes Pereira da
Banca de defesa: Não Informado pela instituição
Tipo de documento: Dissertação
Tipo de acesso: Acesso aberto
Idioma: por
Instituição de defesa: Não Informado pela instituição
Programa de Pós-Graduação: Não Informado pela instituição
Departamento: Não Informado pela instituição
País: Não Informado pela instituição
Palavras-chave em Português:
Palavras-chave em Inglês:
Palavras-chave em Espanhol:
Link de acesso: http://hdl.handle.net/10183/262292
Resumo: Ko texto presente oime peteî estudio microhistórico orekóva hembipotápeohistoriza construcción enfoque permeable ombo'évo lenguaje cerámica -Facultad de ArtesUniversidad Federal de Amazonas-pe- oñepyrüva análisis etnográfico umi intercambiooñemopyendáva mbytépe pe desarrollo de acciones educativas ha proceso de creaciónCeramista ojapóva amazónico Rauniery Pinheiro. Upevarã ojejapo contextualización hadescripción proceso orekóva, oñepyrüvo premisa omopyendáva ha'éva resultado ko'ãcontacto, omokyre'ÿva reflexión umi posible cruce constitución de memorias profundas,estructurada relación dialógica umi ser ha umi medio ambiente.constituyentes del ecosistema creativo de la Amazonía, ko'ápe investigadora voi oñeinmerso. Peteî condiciónikatúva ojehecha carácter subjetivo umi elección ojejapóva, oatribuíva aspectoautoetnobiográfico umi pedagogía aplicada, ohekávo reciprocidad entendimiento ohendúvosensitivo rupive. Péicha avei omombe‘u ha ojepy‘amongeta umi tape ojegueraháva upe peveha oñemopyendáva umi concepto rehe: 1. pe diverso ha relación rehegua, pe concepciónglissantiana discurso poético rehegua, upépe Édouard Glissant oevoca pe poder umi arterehegua ombojoaju haguã umi mandu‘a sumergido, temiandu asfixiado ha latente; 2.pensamiento complejo sistema de pensamiento rehegua, oinstiga haguéicha Edgar Morinotakývo obediencia ciego umi paradigma simplificador rehe, añetehápe ombojoaju‘ỹreíntimamente umi porandu osêva tema investigación-gui; 3. afectación, pe enfoqueomoheñóiva Peter Paul Pelbart umi condición ética ha estética rehe oñemokirirîva invenciónmodelo cultural-pe, ikatúva omoheñói colapso social; 4. ha inmanencia-pe, Gilles Deleuzerembiapokue, ofavoreséva evocación trascendentalidad conocimiento ancestral ha'éva peteîconocimiento mundo reheguáva omarkáva, físicamente ha simbólicamente, umi estructuraecosistema generador orekóva. Ikatu haguã oñentende importancia orekóva umi diálogooñemotenondéva opavave constructo cultural ha científico ojeproducíva Amazonia ári haAmazon-pe, pero tekotevê ojesareko ko capital umi enfoque rupive ikatúva oñemomba'ediversidad estética ijojaha'ÿva umi proceso creativo orekóva.
id URGS_f9b5bfc2bacb2897f4195278c7752d54
oai_identifier_str oai:www.lume.ufrgs.br:10183/262292
network_acronym_str URGS
network_name_str Biblioteca Digital de Teses e Dissertações da UFRGS
repository_id_str
spelling Freires, Orlane PereiraSilveira, Paulo Antonio de Menezes Pereira da2023-07-18T03:28:56Z2023http://hdl.handle.net/10183/262292001173706Ko texto presente oime peteî estudio microhistórico orekóva hembipotápeohistoriza construcción enfoque permeable ombo'évo lenguaje cerámica -Facultad de ArtesUniversidad Federal de Amazonas-pe- oñepyrüva análisis etnográfico umi intercambiooñemopyendáva mbytépe pe desarrollo de acciones educativas ha proceso de creaciónCeramista ojapóva amazónico Rauniery Pinheiro. Upevarã ojejapo contextualización hadescripción proceso orekóva, oñepyrüvo premisa omopyendáva ha'éva resultado ko'ãcontacto, omokyre'ÿva reflexión umi posible cruce constitución de memorias profundas,estructurada relación dialógica umi ser ha umi medio ambiente.constituyentes del ecosistema creativo de la Amazonía, ko'ápe investigadora voi oñeinmerso. Peteî condiciónikatúva ojehecha carácter subjetivo umi elección ojejapóva, oatribuíva aspectoautoetnobiográfico umi pedagogía aplicada, ohekávo reciprocidad entendimiento ohendúvosensitivo rupive. Péicha avei omombe‘u ha ojepy‘amongeta umi tape ojegueraháva upe peveha oñemopyendáva umi concepto rehe: 1. pe diverso ha relación rehegua, pe concepciónglissantiana discurso poético rehegua, upépe Édouard Glissant oevoca pe poder umi arterehegua ombojoaju haguã umi mandu‘a sumergido, temiandu asfixiado ha latente; 2.pensamiento complejo sistema de pensamiento rehegua, oinstiga haguéicha Edgar Morinotakývo obediencia ciego umi paradigma simplificador rehe, añetehápe ombojoaju‘ỹreíntimamente umi porandu osêva tema investigación-gui; 3. afectación, pe enfoqueomoheñóiva Peter Paul Pelbart umi condición ética ha estética rehe oñemokirirîva invenciónmodelo cultural-pe, ikatúva omoheñói colapso social; 4. ha inmanencia-pe, Gilles Deleuzerembiapokue, ofavoreséva evocación trascendentalidad conocimiento ancestral ha'éva peteîconocimiento mundo reheguáva omarkáva, físicamente ha simbólicamente, umi estructuraecosistema generador orekóva. Ikatu haguã oñentende importancia orekóva umi diálogooñemotenondéva opavave constructo cultural ha científico ojeproducíva Amazonia ári haAmazon-pe, pero tekotevê ojesareko ko capital umi enfoque rupive ikatúva oñemomba'ediversidad estética ijojaha'ÿva umi proceso creativo orekóva.O presente texto consiste em um estudo micro histórico que visa historicizar aconstrução de abordagens permeáveis no ensino da linguagem da cerâmica - na Faculdadede Artes da Universidade Federal do Amazonas - partindo de uma análise etnográfica dastrocas estabelecidas entre o desenvolver de ações educativas e o processo de criaçãoceramista do amazonense Rauniery Pinheiro. Com esta finalidade, foi feita contextualizaçãoe descrição de seu processo, partindo da premissa de que sua instauração é uma resultantedesses contatos, o que instigou a reflexão sobre atravessamentos possíveis na constituiçãode memórias profundas, estruturadas na relação dialógica entre os seres e o ambienteconstituintes do ecossistema criativo da Amazônia, onde a própria pesquisadora encontra-seimersa. Condição da qual se vislumbra o caráter subjetivo das escolhas feitas, o que atribui aspectos auto-etnobiográfico as pedagogias aplicadas, buscando reciprocidade deentendimento por meio da escuta sensível. Da mesma forma que se descreve e refleteacerca dos caminhos trilhados até então e apoiando-se nos conceitos: 1. Do diverso e darelação, na concepção glissantiana do discurso poético, em que Édouard Glissant evocaa potência das artes de pôr em relação memórias submersas, sentimentos sufocados elatentes; 2. Do pensamento complexo acerca de sistemas de pensamento, como instigadopor Edgar Morin em sua crítica a obediência cega a paradigmas simplificadores, sem de fatorelacioná-lo intimamente às questões que emanem do sujeito da pesquisa; 3. De afetação,na abordagem engendrada por Peter Paul Pelbart sobre condições ético estéticassilenciadas na invenção de modelos de cultura, possíveis causadoras de colapsos sociais;4. e em imanência, de Gilles Deleuze, que favorece evocar a transcendentalidade do saberancestral como um conhecimento do mundo que marca, física e simbolicamente,as estruturas de seu ecossistema gerador. De modo que se compreende a importância dosdiálogos empreendidos em todo o construto cultural e científico produzido sobre e naAmazônia, porém faz-se necessário olhar para este capital através de abordagens capazesde abarcar a singular diversidade estética dos seus processos criativos.The present text consists of a micro historical study that aims to historicize theconstruction of permeable approaches in teaching the language of ceramics - at theFacultyof Arts of the Federal University of Amazonas - starting from an ethnographic analysisof the exchanges established between the development of educational actions and theprocess of ceramist creation by Amazonian artist Rauniery Pinheiro. For this purpose, acontextualization and description of its process was made, starting from the premise that itsestablishment is a result of these contacts, which instigated reflection on possible crossingsin the constitution of deep memories, structured in the dialogical relationship between beingsand the environment constituents of the creative ecosystem of the Amazon, where theresearcher herself is immersed. A condition from which the subjective character of thechoices made can be seen, which attributes auto-ethnobiographical aspects to the appliedpedagogies, seeking reciprocity of understanding through sensitive listening. In the sameway that it describes and reflects on the paths taken so far and based on the concepts: : 1. Ofthe diverse and of the relationship, in the glissantian conception of poetic discourse, in whichÉdouard Glissant evokes the power of the arts to link submerged memories, suffocated andlatent feelings; 2. Complex thinking about systems of thought, as instigated by EdgarMorin in his critique of blind obedience to simplifying paradigms, without actually relating itclosely to the questions that emanate from the research subject; 3. Of affectation, in theapproach engendered by Peter Paul Pelbart on ethical aesthetic conditions silenced in theinvention of models of culture, possible causes of social collapses; 4. and in immanence, byGilles Deleuze, which favors evoking the transcendentality of ancestral knowledge as aknowledge of the world that marks, physically and symbolically, the structures of itsgenerating ecosystem. So that the importance of the dialogues undertaken in all the cultural and scientific construct produced on and in the Amazon is understood, however it isnecessary to look at this capital through approaches capable of embracing the uniqueaesthetic diversityof its creative processes.El presente texto consiste en un estudio microhistórico que pretendehistorizarla construcción de enfoques permeables en la enseñanza del lenguaje de la cerámica - en laFacultad de Artes de la Universidad Federal de Amazonas - a partir de un análisisetnográfico de los intercambios establecidos entre el desarrollo de las acciones educativas yel proceso de creación cerámica del amazonense Rauniery Pinheiro. Con este propósito, serealizó la contextualización y descripción de su proceso, partiendo de la premisa de que suestablecimiento es una resultante de estos contactos, lo que instigó la reflexión sobreposibles cruces en la constitución de memorias profundas, estructuradas en la relacióndialógica entre los seres y el entorno constituyentes del ecosistema creativo de la Amazonía,donde la propia investigadora está inmersa. Una condición desde la que se vislumbra el carácter subjetivo de las elecciones realizadas, que atribuye aspectos auto-etnobiográficosalas pedagogías aplicadas, buscando la comprensión recíproca mediante la escuchasensible. De la misma manera que describe y reflexiona sobre los caminos recorridos hastael momento y basados en los conceptos: 1. de lo diverso y la relación, en la concepciónglissantiana del discurso poético, en la que Édouard Glissant evoca el poder de las artespara poner en relación recuerdos sumergidos, sentimientos sofocados y latentes; 2. del pensamiento complejo sobre el pensamiento sistémico, como instigó Edgar Morin en sucrítica a la obediencia ciega a los paradigmas simplificadores, sin relacionarlo realmente deforma íntima con las cuestiones que emanan del tema de investigación; 3. De la afectación,en el planteamiento engendrado por Peter Paul Pelbart sobre las condiciones ético-estéticassilenciadas en la invención de modelos de cultura, posibles causas del colapso social; 4. Yen la inmanencia, de Gilles Deleuze, quien se inclina por evocar la trascendentalidaddel conocimiento ancestral como un conocimiento del mundo que marca, física ysimbólicamente, las estructuras de su ecosistema generador. De este modo, se entiende laimportancia de los diálogos emprendidos a lo largo de la construcción cultural y científicaproducida sobre y en la Amazonia, pero es necesario mirar este capital a través de enfoquesque sean capaces de abarcar la singular diversidad estética de sus procesos creativos.application/pdfporCerâmicaProcesso artísticoEtnografiaAncestralidadeAmazôniaCeramicsArtistic processEthnographySelf-ethnobiographyCreative ecosystemAmazonian ancestryCerámicaProceso artísticoAuto-etnobiografíaEcosistema creativoAncestralidad amazónicasA cerâmica de Rauniery Pinheiro : construindo pontes entre ancestralidade e universidadeinfo:eu-repo/semantics/publishedVersioninfo:eu-repo/semantics/masterThesisUniversidade Federal do Rio Grande do SulInstituto de ArtesPrograma de Pós-Graduação em Artes VisuaisPorto Alegre, BR-RS2023mestradoinfo:eu-repo/semantics/openAccessreponame:Biblioteca Digital de Teses e Dissertações da UFRGSinstname:Universidade Federal do Rio Grande do Sul (UFRGS)instacron:UFRGSTEXT001173706.pdf.txt001173706.pdf.txtExtracted Texttext/plain268224http://www.lume.ufrgs.br/bitstream/10183/262292/2/001173706.pdf.txte18cec4932414fe6f7ff55104b7b0694MD52ORIGINAL001173706.pdfTexto completoapplication/pdf14643751http://www.lume.ufrgs.br/bitstream/10183/262292/1/001173706.pdfbdf9614a54f31d8c5d8406529c5443daMD5110183/2622922023-07-19 03:40:26.384161oai:www.lume.ufrgs.br:10183/262292Biblioteca Digital de Teses e Dissertaçõeshttps://lume.ufrgs.br/handle/10183/2PUBhttps://lume.ufrgs.br/oai/requestlume@ufrgs.br||lume@ufrgs.bropendoar:18532023-07-19T06:40:26Biblioteca Digital de Teses e Dissertações da UFRGS - Universidade Federal do Rio Grande do Sul (UFRGS)false
dc.title.pt_BR.fl_str_mv A cerâmica de Rauniery Pinheiro : construindo pontes entre ancestralidade e universidade
title A cerâmica de Rauniery Pinheiro : construindo pontes entre ancestralidade e universidade
spellingShingle A cerâmica de Rauniery Pinheiro : construindo pontes entre ancestralidade e universidade
Freires, Orlane Pereira
Cerâmica
Processo artístico
Etnografia
Ancestralidade
Amazônia
Ceramics
Artistic process
Ethnography
Self-ethnobiography
Creative ecosystem
Amazonian ancestry
Cerámica
Proceso artístico
Auto-etnobiografía
Ecosistema creativo
Ancestralidad amazónicas
title_short A cerâmica de Rauniery Pinheiro : construindo pontes entre ancestralidade e universidade
title_full A cerâmica de Rauniery Pinheiro : construindo pontes entre ancestralidade e universidade
title_fullStr A cerâmica de Rauniery Pinheiro : construindo pontes entre ancestralidade e universidade
title_full_unstemmed A cerâmica de Rauniery Pinheiro : construindo pontes entre ancestralidade e universidade
title_sort A cerâmica de Rauniery Pinheiro : construindo pontes entre ancestralidade e universidade
author Freires, Orlane Pereira
author_facet Freires, Orlane Pereira
author_role author
dc.contributor.author.fl_str_mv Freires, Orlane Pereira
dc.contributor.advisor1.fl_str_mv Silveira, Paulo Antonio de Menezes Pereira da
contributor_str_mv Silveira, Paulo Antonio de Menezes Pereira da
dc.subject.por.fl_str_mv Cerâmica
Processo artístico
Etnografia
Ancestralidade
Amazônia
topic Cerâmica
Processo artístico
Etnografia
Ancestralidade
Amazônia
Ceramics
Artistic process
Ethnography
Self-ethnobiography
Creative ecosystem
Amazonian ancestry
Cerámica
Proceso artístico
Auto-etnobiografía
Ecosistema creativo
Ancestralidad amazónicas
dc.subject.eng.fl_str_mv Ceramics
Artistic process
Ethnography
Self-ethnobiography
Creative ecosystem
Amazonian ancestry
dc.subject.spa.fl_str_mv Cerámica
Proceso artístico
Auto-etnobiografía
Ecosistema creativo
Ancestralidad amazónicas
description Ko texto presente oime peteî estudio microhistórico orekóva hembipotápeohistoriza construcción enfoque permeable ombo'évo lenguaje cerámica -Facultad de ArtesUniversidad Federal de Amazonas-pe- oñepyrüva análisis etnográfico umi intercambiooñemopyendáva mbytépe pe desarrollo de acciones educativas ha proceso de creaciónCeramista ojapóva amazónico Rauniery Pinheiro. Upevarã ojejapo contextualización hadescripción proceso orekóva, oñepyrüvo premisa omopyendáva ha'éva resultado ko'ãcontacto, omokyre'ÿva reflexión umi posible cruce constitución de memorias profundas,estructurada relación dialógica umi ser ha umi medio ambiente.constituyentes del ecosistema creativo de la Amazonía, ko'ápe investigadora voi oñeinmerso. Peteî condiciónikatúva ojehecha carácter subjetivo umi elección ojejapóva, oatribuíva aspectoautoetnobiográfico umi pedagogía aplicada, ohekávo reciprocidad entendimiento ohendúvosensitivo rupive. Péicha avei omombe‘u ha ojepy‘amongeta umi tape ojegueraháva upe peveha oñemopyendáva umi concepto rehe: 1. pe diverso ha relación rehegua, pe concepciónglissantiana discurso poético rehegua, upépe Édouard Glissant oevoca pe poder umi arterehegua ombojoaju haguã umi mandu‘a sumergido, temiandu asfixiado ha latente; 2.pensamiento complejo sistema de pensamiento rehegua, oinstiga haguéicha Edgar Morinotakývo obediencia ciego umi paradigma simplificador rehe, añetehápe ombojoaju‘ỹreíntimamente umi porandu osêva tema investigación-gui; 3. afectación, pe enfoqueomoheñóiva Peter Paul Pelbart umi condición ética ha estética rehe oñemokirirîva invenciónmodelo cultural-pe, ikatúva omoheñói colapso social; 4. ha inmanencia-pe, Gilles Deleuzerembiapokue, ofavoreséva evocación trascendentalidad conocimiento ancestral ha'éva peteîconocimiento mundo reheguáva omarkáva, físicamente ha simbólicamente, umi estructuraecosistema generador orekóva. Ikatu haguã oñentende importancia orekóva umi diálogooñemotenondéva opavave constructo cultural ha científico ojeproducíva Amazonia ári haAmazon-pe, pero tekotevê ojesareko ko capital umi enfoque rupive ikatúva oñemomba'ediversidad estética ijojaha'ÿva umi proceso creativo orekóva.
publishDate 2023
dc.date.accessioned.fl_str_mv 2023-07-18T03:28:56Z
dc.date.issued.fl_str_mv 2023
dc.type.status.fl_str_mv info:eu-repo/semantics/publishedVersion
dc.type.driver.fl_str_mv info:eu-repo/semantics/masterThesis
format masterThesis
status_str publishedVersion
dc.identifier.uri.fl_str_mv http://hdl.handle.net/10183/262292
dc.identifier.nrb.pt_BR.fl_str_mv 001173706
url http://hdl.handle.net/10183/262292
identifier_str_mv 001173706
dc.language.iso.fl_str_mv por
language por
dc.rights.driver.fl_str_mv info:eu-repo/semantics/openAccess
eu_rights_str_mv openAccess
dc.format.none.fl_str_mv application/pdf
dc.source.none.fl_str_mv reponame:Biblioteca Digital de Teses e Dissertações da UFRGS
instname:Universidade Federal do Rio Grande do Sul (UFRGS)
instacron:UFRGS
instname_str Universidade Federal do Rio Grande do Sul (UFRGS)
instacron_str UFRGS
institution UFRGS
reponame_str Biblioteca Digital de Teses e Dissertações da UFRGS
collection Biblioteca Digital de Teses e Dissertações da UFRGS
bitstream.url.fl_str_mv http://www.lume.ufrgs.br/bitstream/10183/262292/2/001173706.pdf.txt
http://www.lume.ufrgs.br/bitstream/10183/262292/1/001173706.pdf
bitstream.checksum.fl_str_mv e18cec4932414fe6f7ff55104b7b0694
bdf9614a54f31d8c5d8406529c5443da
bitstream.checksumAlgorithm.fl_str_mv MD5
MD5
repository.name.fl_str_mv Biblioteca Digital de Teses e Dissertações da UFRGS - Universidade Federal do Rio Grande do Sul (UFRGS)
repository.mail.fl_str_mv lume@ufrgs.br||lume@ufrgs.br
_version_ 1831316160705986560