Preservação do Talian como patrimônio cultural : a importância da gramatização

Detalhes bibliográficos
Ano de defesa: 2026
Autor(a) principal: IONGBLODE JUNIOR, Antonio Ariel
Orientador(a): Não Informado pela instituição
Banca de defesa: Não Informado pela instituição
Tipo de documento: Dissertação
Tipo de acesso: Acesso aberto
Idioma: por
Instituição de defesa: Não Informado pela instituição
Programa de Pós-Graduação: Não Informado pela instituição
Departamento: Não Informado pela instituição
País: Não Informado pela instituição
Palavras-chave em Português:
Link de acesso: https://biblioteca.sophia.com.br/terminalri/9566/acervo/detalhe/160204
Resumo: (Mestrado em Letras) - Programa de Pós Graduação em Letras, Universidade Estadual do Centro-Oeste
id UCEN_7bf09e71e5833622b9a7240e5f9c5dc2
oai_identifier_str oai::160204
network_acronym_str UCEN
network_name_str Biblioteca Digital de Teses e Dissertações do UNICENTRO
repository_id_str
spelling Preservação do Talian como patrimônio cultural : a importância da gramatizaçãoTALIANREVITALIZAÇÃO LINGUÍSTICAGRAMATIZAÇÃOSALVAGUARDA CULTURALLÍNGUAS DE IMIGRAÇÃO(Mestrado em Letras) - Programa de Pós Graduação em Letras, Universidade Estadual do Centro-OesteO presente estudo analisa o papel de três instrumentos linguísticos fundamentais — Talian par cei e grandi (2021), Dissionàrio Talian Brasilian (2023) e Gramàtica dela Léngoa Talian (2024) — na revitalização, normatização e difusão da língua Talian no Brasil. Reconhecido pelo MinC/IPHAN como Língua de Referência Cultural Brasileira, o Talian vivenciou um processo marcado por resistência, estigmatização e retração durante a Campanha de Nacionalização, sobrevivendo sobretudo pela transmissão oral e pela força identitária das comunidades ítalo-brasileiras. A análise demonstrou que o conjunto dessas obras constitui a base estruturante para a gramatização contemporânea do idioma, oferecendo estabilidade normativa, registro lexical e acesso pedagógico para novos aprendizes. Além disso, identificou-se que a revitalização do Talian não depende apenas de materiais didáticos, mas da articulaçãoentre instituições que atuam de maneira complementar: a UNICENTRO, que desde 2021 se consolida como o principal polo universitário dedicado ao ensino e à pesquisa da língua; a ASSODITA, responsável pela preservação cultural e comunitária, incluindo a disponibilização de obras como Canti dela Tradission in Talian (POSENATO, 2024); e a Cucagna Scola de Talian, que mantém um ambiente virtual vasto em materiais pedagógicos e promove alfabetização linguística em nível comunitário. Os resultados evidenciam que a tríade formada pelos instrumentos linguísticos, pelas ações institucionais e pela mobilização comunitária compõe um ecossistema de salvaguarda capaz de garantir a continuidade da língua como patrimônio vivo. Conclui-se que a consolidação do Talian no século XXI depende da integração entre normatização, ensino formal, pesquisa acadêmica e práticas culturais, reafirmando o idioma como elemento identitário, histórico e cultural das comunidades talianas no Brasil. El presente stùdio el fà la anàlise dela funsion de tre strumenti lengoìstichi fondamentai - Talian par cei e grandi (2021), Dissionàrio Talian Brasilian (2023) e Gramàtica dela Léngoa Talian (2024) — ntela revitalisassion, normatisassion e difusion dela léngoa Talian ntel Brasil. Ricognossesto dal MinC/IPHAN come Língua de Referência Cultural Brasileira, el Talian el ga vivensià un processo marcà de resistensa, stigmatisassion e retrassion ntel trascorso dela Campanha de Nacionalização, soravivendo soratuto par via dela trasmission oral e dala forsa identitària dele comunità italobrasiliane. La anàlise la ga dimostrà che el congiunto de queste òpere costitue la base struturante par la gramatisassion contemporànea del idioma, portando stabilità normativa, registro lessical e acesso pedagògico ai novi studianti. Par altro, se ga identificà che la revitalisassion del Talian no la depende solche dei materiai didàtichi, ma anca dela articulassion fra le istituission che laora de maniera complementar: la UNICENTRO, che da 2021 la se firma come el prinsipal centro universitàrio dedicà al insegno e ala risserca dela léngoa; la ASSODITA, responsàbile dela preservassion cultural e comunitária, includendo la disponibilisassion de òpere come Canti dela Tradission in Talian (POSENATO, 2024); e la Cucagna Scola de Talian, che mantien un spàssio virtual grando con materiai pedagògichi e promove alfabetisassion lengoìstica al livelo comunitário. I resultai i mostra che la trilogia formada dai instrumenti lengoìstichi, dale assion istitussionae e dala mobilisassion comunitària forma un congiunto de salvaguàrdia capace de garantir la continuità dela léngoa come patrimònio vivo. Cossita, Concludesse che la consolidassion del Talian ntel sècolo XXI depende dela integrassion fra normatisassion, insegno formal, risserca académica e pràtiche culturae, reafermando el idioma come elemento identitàrio, stòrico e cultural dele comunità taliane ntel Brasil. Tradução1 de Wilson Canzi.Coordenação de Aperfeiçoamento de Pessoal de Nível Superior - CAPESAcesso AbertoThe present study analyzes the role of three fundamental linguistic instruments — Talian par cei e grandi (2021), Dissionàrio Talian Brasilian (2023), and Gramàtica dela Léngoa Talian (2024) — in the revitalization, standardization, and dissemination of the Talian language in Brazil. Recognized by IPHAN as a Brazilian Cultural Reference Language, Talian has undergone a historical process marked by resistance, stigmatization, and repression during the Nationalization Campaign, surviving mainly through oral transmission and the strong cultural identity preserved by Italian-Brazilian communities. The analysis demonstrates that these works constitute a structural foundation for the contemporary grammaticalization of the language, offering normative stability, lexical documentation, and pedagogical accessibility for new learners. Moreover, the study reveals that the revitalization of Talian depends not only on didactic materials but also on the interaction of institutions that play complementary roles: UNICENTRO, which since 2021 has become the main university center dedicated to Talian teaching and research; ASSODITA, responsible for cultural preservation and community memory, including the publication of works such as Canti dela Tradission in Talian (POSENATO, 2024); and the Cucagna Scola de Talian, which maintains a comprehensive virtual learning environment and promotes community-based linguistic education. The findings indicate that the triad formed by linguistic instruments, institutional actions, and community engagement constitutes an ecosystem of safeguarding capable of ensuring the continuity of Talian as a living linguistic heritage. It is concluded that the consolidation of Talian in the 21st century depends on the integration of standardization efforts, formal education, academic research, and cultural practices, reaffirming the language as a historical, cultural, and identity-based element of Italian-Brazilian communities.Unicentro - Departamento de LetrasLOREGIAN-PENKAL, LoremiPERES, Edenize PonzoCOSTA, Luciane Trennephol daIONGBLODE JUNIOR, Antonio Ariel2026info:eu-repo/semantics/publishedVersioninfo:eu-repo/semantics/masterThesisapplication/pdf105 f.https://biblioteca.sophia.com.br/terminalri/9566/acervo/detalhe/160204https://biblioteca.sophia.com.br/terminalri/9566/acervo/detalhe/160204Cover: https://biblioteca.sophia.com.br/terminalri/9566/capa/capa?codigo=160204porreponame:Biblioteca Digital de Teses e Dissertações do UNICENTROinstname:Universidade Estadual do Centro-Oeste (UNICENTRO)instacron:UNICENTROinfo:eu-repo/semantics/openAccess2026-03-23T16:46:00Zoai::160204Biblioteca Digital de Teses e Dissertaçõeshttp://tede.unicentro.br:8080/jspui/PUBhttp://tede.unicentro.br/tde_oai/oai3.phprepositorio@unicentro.br||fabianoqueiroz@yahoo.com.bropendoar:2026-03-23T16:46Biblioteca Digital de Teses e Dissertações do UNICENTRO - Universidade Estadual do Centro-Oeste (UNICENTRO)false
dc.title.none.fl_str_mv Preservação do Talian como patrimônio cultural : a importância da gramatização
title Preservação do Talian como patrimônio cultural : a importância da gramatização
spellingShingle Preservação do Talian como patrimônio cultural : a importância da gramatização
IONGBLODE JUNIOR, Antonio Ariel
TALIAN
REVITALIZAÇÃO LINGUÍSTICA
GRAMATIZAÇÃO
SALVAGUARDA CULTURAL
LÍNGUAS DE IMIGRAÇÃO
title_short Preservação do Talian como patrimônio cultural : a importância da gramatização
title_full Preservação do Talian como patrimônio cultural : a importância da gramatização
title_fullStr Preservação do Talian como patrimônio cultural : a importância da gramatização
title_full_unstemmed Preservação do Talian como patrimônio cultural : a importância da gramatização
title_sort Preservação do Talian como patrimônio cultural : a importância da gramatização
author IONGBLODE JUNIOR, Antonio Ariel
author_facet IONGBLODE JUNIOR, Antonio Ariel
author_role author
dc.contributor.none.fl_str_mv LOREGIAN-PENKAL, Loremi
PERES, Edenize Ponzo
COSTA, Luciane Trennephol da
dc.contributor.author.fl_str_mv IONGBLODE JUNIOR, Antonio Ariel
dc.subject.por.fl_str_mv TALIAN
REVITALIZAÇÃO LINGUÍSTICA
GRAMATIZAÇÃO
SALVAGUARDA CULTURAL
LÍNGUAS DE IMIGRAÇÃO
topic TALIAN
REVITALIZAÇÃO LINGUÍSTICA
GRAMATIZAÇÃO
SALVAGUARDA CULTURAL
LÍNGUAS DE IMIGRAÇÃO
description (Mestrado em Letras) - Programa de Pós Graduação em Letras, Universidade Estadual do Centro-Oeste
publishDate 2026
dc.date.none.fl_str_mv 2026
dc.type.status.fl_str_mv info:eu-repo/semantics/publishedVersion
dc.type.driver.fl_str_mv info:eu-repo/semantics/masterThesis
format masterThesis
status_str publishedVersion
dc.identifier.uri.fl_str_mv https://biblioteca.sophia.com.br/terminalri/9566/acervo/detalhe/160204
url https://biblioteca.sophia.com.br/terminalri/9566/acervo/detalhe/160204
dc.language.iso.fl_str_mv por
language por
dc.relation.none.fl_str_mv https://biblioteca.sophia.com.br/terminalri/9566/acervo/detalhe/160204
Cover: https://biblioteca.sophia.com.br/terminalri/9566/capa/capa?codigo=160204
dc.rights.driver.fl_str_mv info:eu-repo/semantics/openAccess
eu_rights_str_mv openAccess
dc.format.none.fl_str_mv application/pdf
105 f.
dc.source.none.fl_str_mv reponame:Biblioteca Digital de Teses e Dissertações do UNICENTRO
instname:Universidade Estadual do Centro-Oeste (UNICENTRO)
instacron:UNICENTRO
instname_str Universidade Estadual do Centro-Oeste (UNICENTRO)
instacron_str UNICENTRO
institution UNICENTRO
reponame_str Biblioteca Digital de Teses e Dissertações do UNICENTRO
collection Biblioteca Digital de Teses e Dissertações do UNICENTRO
repository.name.fl_str_mv Biblioteca Digital de Teses e Dissertações do UNICENTRO - Universidade Estadual do Centro-Oeste (UNICENTRO)
repository.mail.fl_str_mv repositorio@unicentro.br||fabianoqueiroz@yahoo.com.br
_version_ 1862378666614325248