Processo de monotongação no guineense
| Ano de defesa: | 2025 |
|---|---|
| Autor(a) principal: | |
| Orientador(a): | |
| Banca de defesa: | |
| Tipo de documento: | Dissertação |
| Tipo de acesso: | Acesso aberto |
| Idioma: | por |
| Instituição de defesa: |
Não Informado pela instituição
|
| Programa de Pós-Graduação: |
Não Informado pela instituição
|
| Departamento: |
Não Informado pela instituição
|
| País: |
Não Informado pela instituição
|
| Palavras-chave em Português: | |
| Palavras-chave em Inglês: | |
| Link de acesso: | http://hdl.handle.net/10183/302340 |
Resumo: | Guiné-Bissau i un pais di Kosta Osidental di Afrika ku delimitason di forontera ku utru países. Na norti i fazi forontera ku Republika di Senegal; na leste ku sul, ku Republika di Guiné-Conacri; e na oeste pa Osianu Atlantiku. Es prisenti tarbadju tene suma objetivu analiza prosesu di monotongação di ditongus [aj], [aw], [ej], [oj] ku [ow] na variedadi di guineense ku uzadu na Bafatá, Quinara ku sektor autonimu di Bissau. Guineensi i un lingua kriol ku surji di kontatu di purtuguis ku linguas etnikus k uta papiadu na Guiné-Bissau. Monotongason i un prusesu di reduzi ditongu na un uniku vogal (ex. karpinteiru ~ karpinteru). Na es no piskiza no analiza faktoris linguistikus ku extralinguistikus ku ta n fluensia es fenominu na lugares ku no selesiona. Na guineensi, monotongação ta akontisi di forma amplu si no komparal ku ditongus di purtuguis (Costa, 2014). Kunformi afirmason di Cá (2021), i un lei geral na guineensi monotongason di ditongus di palabras purtuguis. I n portanti salienta di kuma i ten pukus studus sobri monotongason na guineensi, es ku justifika realizason di es tarbadju. Dadus ku analizadu i di un corpus ku pistadu pa dotorandu Alfa dos Santos Silom, di Universidade Federal da Bahia (UFBA), ku tene 36 n trivista, 2 di es ntrivista e diskartadu pabia e tene tempo di gravason reduzidu, asin i sobra, 34 n trivista. Es n trivista i gravadu na Guiné-Bissau na 2021, na lugaris ku no tchoma ba dja. Na kada rejion i partisipa 12 djintis (6 omis ku 6 mindjeris) e divididu na tris faixa etaria: 25 a 35 anus, 40 a 55 anus ku 60 a 75 anus. Pa skolaridadi, partisipantis sta divididu na kuatru grupu: kilis ku ka bai skola, kilis ku tene skolaridadi basiku, sekundariu, ku nsinu superior. No utiliza plataforma R na etapa di analizi ku nterpretason di dadus ku es no analiza 4822 dadus i no djubi numeru di monotongason pa kada variável dependenti: pa [aj], 12,99%; pa [aw], 15,31%; pa [ej], 83,18% pa [oj], 64, 69% i pa [ow], 90,20%. Es piskiza mostra di kuma manga di palabras di orijen purtuguis ku ta aprezenta ditongu e sufri monotongason na guineense. Analis diskritivu ku fasidu mostra suma fatoris preponderanti na monotongason di ditongu na guineensi lokalizason morfológica di ditongo, si posison na palabras, tonisidadi ku kontestu siguinti. Pa fatoris extralinguistikus, ku analizadu na tarbadju, no observa di kuma skolaridadi, generu ku lokalidadi é sedu signifikativu pa monotongason na alguns lugaris. |
| id |
UFRGS-2_f158b71d0f149258477fa53fe4436bbb |
|---|---|
| oai_identifier_str |
oai:www.lume.ufrgs.br:10183/302340 |
| network_acronym_str |
UFRGS-2 |
| network_name_str |
Repositório Institucional da UFRGS |
| repository_id_str |
|
| spelling |
Cabi, Lucas AugustoSchwindt, Luiz Carlos da Silva2026-03-19T08:01:59Z2025http://hdl.handle.net/10183/302340001303212Guiné-Bissau i un pais di Kosta Osidental di Afrika ku delimitason di forontera ku utru países. Na norti i fazi forontera ku Republika di Senegal; na leste ku sul, ku Republika di Guiné-Conacri; e na oeste pa Osianu Atlantiku. Es prisenti tarbadju tene suma objetivu analiza prosesu di monotongação di ditongus [aj], [aw], [ej], [oj] ku [ow] na variedadi di guineense ku uzadu na Bafatá, Quinara ku sektor autonimu di Bissau. Guineensi i un lingua kriol ku surji di kontatu di purtuguis ku linguas etnikus k uta papiadu na Guiné-Bissau. Monotongason i un prusesu di reduzi ditongu na un uniku vogal (ex. karpinteiru ~ karpinteru). Na es no piskiza no analiza faktoris linguistikus ku extralinguistikus ku ta n fluensia es fenominu na lugares ku no selesiona. Na guineensi, monotongação ta akontisi di forma amplu si no komparal ku ditongus di purtuguis (Costa, 2014). Kunformi afirmason di Cá (2021), i un lei geral na guineensi monotongason di ditongus di palabras purtuguis. I n portanti salienta di kuma i ten pukus studus sobri monotongason na guineensi, es ku justifika realizason di es tarbadju. Dadus ku analizadu i di un corpus ku pistadu pa dotorandu Alfa dos Santos Silom, di Universidade Federal da Bahia (UFBA), ku tene 36 n trivista, 2 di es ntrivista e diskartadu pabia e tene tempo di gravason reduzidu, asin i sobra, 34 n trivista. Es n trivista i gravadu na Guiné-Bissau na 2021, na lugaris ku no tchoma ba dja. Na kada rejion i partisipa 12 djintis (6 omis ku 6 mindjeris) e divididu na tris faixa etaria: 25 a 35 anus, 40 a 55 anus ku 60 a 75 anus. Pa skolaridadi, partisipantis sta divididu na kuatru grupu: kilis ku ka bai skola, kilis ku tene skolaridadi basiku, sekundariu, ku nsinu superior. No utiliza plataforma R na etapa di analizi ku nterpretason di dadus ku es no analiza 4822 dadus i no djubi numeru di monotongason pa kada variável dependenti: pa [aj], 12,99%; pa [aw], 15,31%; pa [ej], 83,18% pa [oj], 64, 69% i pa [ow], 90,20%. Es piskiza mostra di kuma manga di palabras di orijen purtuguis ku ta aprezenta ditongu e sufri monotongason na guineense. Analis diskritivu ku fasidu mostra suma fatoris preponderanti na monotongason di ditongu na guineensi lokalizason morfológica di ditongo, si posison na palabras, tonisidadi ku kontestu siguinti. Pa fatoris extralinguistikus, ku analizadu na tarbadju, no observa di kuma skolaridadi, generu ku lokalidadi é sedu signifikativu pa monotongason na alguns lugaris.A Guiné-Bissau é um país da Costa Ocidental da África com delimitações fronteiriças com outros países. Ao norte, faz fronteira com a República de Senegal; ao leste e sul, com a República de Guiné-Conacri; e ao oeste, é banhado pelo Oceano Atlântico. O presente trabalho tem por objetivo analisar os processos de monotongação dos ditongos [aj], [aw], [ej], [oj] e [ow] na variedade de guineense usados nas localidades de Bafatá, Quinara e no Sector Autônomo de Bissau. O guineense é uma das línguas crioulas que surgiram do contato entre português e as línguas étnicas faladas na Guiné-Bissau. A monotongação é um processo de redução do ditongo em única vogal (ex. carpint[ei]ro - carpint[e]ro); em nossa pesquisa analisamos os fatores linguísticos e extralinguísticos que influenciam esse fenômeno nas localidades selecionadas. No guineense, a monotongação acontece em larga escala quando comparado com os ditongos do português (Costa, 2014). Conforme a afirmação de Cá (2021), é uma lei geral no guineense a monotongação dos ditongos das palavras portuguesas. É importante salientar que existem poucos estudos sobre a monotongação no guineense, fato que justifica a realização deste trabalho. Os dados analisados, advêm de um corpus cedido pelo doutorando Alfa dos Santos Silom, da Universidade Federal da Bahia (UFBA), composto por 36 entrevistas, sendo duas dessas entrevistas descartadas por apresentarem tempo de gravação reduzido, restando, dessa forma, 34 entrevistas. As entrevistas foram gravadas na Guiné-Bissau em 2021, nas localidades já mencionadas. De cada região participaram 12 pessoas (seis homens e seis mulheres) divididas em três faixas etárias: 25 a 35 anos, 40 a 55 anos e 60 a 75 anos. Quanto à escolaridade, os participantes se dividem em quatro grupos: não escolarizados, com escolaridade básica, secundária e ensino superior. Utilizamos a plataforma R na etapa de análise e interpretação dos dados e, com isso, analisamos 4.822 dados e observamos o número de monotongação para cada variável dependente: para [aj], 12,99%; para [aw], 15,31%; para[ej], 83,18%; para [oj], 64,69%; para [ow], 90,20%. A pesquisa mostra que a maioria das palavras de origem portuguesa que apresentam ditongos sofrem o processo de monotongação. A análise descritiva realizada aponta como fatores linguísticos preponderantes na monotongação do ditongo no guineense a localização morfológica do ditongo, sua posição nas palavras, a tonicidade e o contexto seguinte. Quanto aos fatores extralinguísticos analisados no trabalho, observamos que escolaridade, gênero e localidade são significativos para a monotongação apenas em algumas localidades.Guinea-Bissau is a country on the West Coast of Africa with borders with other countries. To the north it borders the Republic of Senegal; to the east and south, the Republic of Guinea-Conakry; and to the west it is bordered by the Atlantic Ocean. This study intends to analyze the monophthongization processes of the diphthongs [aj], [aw], [ej], [oj], and [ow] in the Guinean variety used in the localities of Bafatá, Quinara, and the Autonomous Sector of Bissau. Guinean is one of the creole languages that emerged from the contact between Portuguese and the ethnic languages spoken in Guinea-Bissau. Monophthongization is a process of reducing a diphthong to a single vowel (e.g., carpint[ei]ro - carpint[e]ro). In our research, we analyzed the linguistic and extralinguistic factors that influence this phenomenon in the selected localities. In Guinean, monophthongization occurs on a large scale when compared to diphthongs in Portuguese (Costa, 2014). According to Cá (2021), the monophthongization of diphthongs in Portuguese words is a general rule in Guinean. It is important to point out that there are few studies on monophthongization in Guinean, a fact that justifies carrying out this work. The data analyzed comes from a corpus provided by doctoral candidate Alfa dos Santos Silom, from the Federal University of Bahia (UFBA), consisting of 36 interviews. Two of these interviews were discarded due to insufficient recording time, leaving 34 interviews. The interviews were recorded in Guinea-Bissau in 2021, in the locations already mentioned. Twelve people participated from each region (six men and six women), divided into three age groups: 25 to 35, 40 to 55, and 60 to 75 years. Regarding education, the participants were divided into four groups: those with no schooling, those with basic education, those with secondary education, and those with higher education. We used the R platform in the data analysis and interpretation stage, and with this, we analyzed 4.822 data points and observed the number of monophthongizations for each dependent variable: for [aj], 12.99%; for [aw], 15.31%; for [ej], 83.18%; for [oj], 64.69%; for [ow], 90.20%. The research shows that most words of Portuguese origin that contain diphthongs undergo the process of monophthongization. The descriptive analysis carried out points to linguistic factors as being predominant in monophthongization in the diphthong in Guinean the morphological location of the diphthong, its position in words, the tonicity and the following context. Regarding the extralinguistic factors analyzed in the study, we observed that education level, gender, and location are significant for monophthongization only in some locations.application/pdfporMonotongasonGuineensiDitongusVariason fonológikaMonotongaçãoDitongoVariação fonológicaGuiné-BissauMonophthongizationGuineanDiphthongsPhonological variationGuinea-BissauProcesso de monotongação no guineenseinfo:eu-repo/semantics/publishedVersioninfo:eu-repo/semantics/masterThesisUniversidade Federal do Rio Grande do SulInstituto de LetrasPrograma de Pós-Graduação em LetrasPorto Alegre, BR-RS2025mestradoinfo:eu-repo/semantics/openAccessreponame:Repositório Institucional da UFRGSinstname:Universidade Federal do Rio Grande do Sul (UFRGS)instacron:UFRGSTEXT001303212.pdf.txt001303212.pdf.txtExtracted Texttext/plain213134http://www.lume.ufrgs.br/bitstream/10183/302340/2/001303212.pdf.txt1b9e7be1731b6fccfa3c860fcb978d6cMD52ORIGINAL001303212.pdfTexto completoapplication/pdf1269086http://www.lume.ufrgs.br/bitstream/10183/302340/1/001303212.pdf9b5f5ac616400d1167e8589d418fdd2fMD5110183/3023402026-03-20 08:05:37.090358oai:www.lume.ufrgs.br:10183/302340Repositório InstitucionalPUBhttps://lume.ufrgs.br/oai/requestlume@ufrgs.bropendoar:2026-03-20T11:05:37Repositório Institucional da UFRGS - Universidade Federal do Rio Grande do Sul (UFRGS)false |
| dc.title.pt_BR.fl_str_mv |
Processo de monotongação no guineense |
| title |
Processo de monotongação no guineense |
| spellingShingle |
Processo de monotongação no guineense Cabi, Lucas Augusto Monotongason Guineensi Ditongus Variason fonológika Monotongação Ditongo Variação fonológica Guiné-Bissau Monophthongization Guinean Diphthongs Phonological variation Guinea-Bissau |
| title_short |
Processo de monotongação no guineense |
| title_full |
Processo de monotongação no guineense |
| title_fullStr |
Processo de monotongação no guineense |
| title_full_unstemmed |
Processo de monotongação no guineense |
| title_sort |
Processo de monotongação no guineense |
| author |
Cabi, Lucas Augusto |
| author_facet |
Cabi, Lucas Augusto |
| author_role |
author |
| dc.contributor.author.fl_str_mv |
Cabi, Lucas Augusto |
| dc.contributor.advisor1.fl_str_mv |
Schwindt, Luiz Carlos da Silva |
| contributor_str_mv |
Schwindt, Luiz Carlos da Silva |
| dc.subject.ht.fl_str_mv |
Monotongason Guineensi Ditongus Variason fonológika |
| topic |
Monotongason Guineensi Ditongus Variason fonológika Monotongação Ditongo Variação fonológica Guiné-Bissau Monophthongization Guinean Diphthongs Phonological variation Guinea-Bissau |
| dc.subject.por.fl_str_mv |
Monotongação Ditongo Variação fonológica Guiné-Bissau |
| dc.subject.eng.fl_str_mv |
Monophthongization Guinean Diphthongs Phonological variation Guinea-Bissau |
| description |
Guiné-Bissau i un pais di Kosta Osidental di Afrika ku delimitason di forontera ku utru países. Na norti i fazi forontera ku Republika di Senegal; na leste ku sul, ku Republika di Guiné-Conacri; e na oeste pa Osianu Atlantiku. Es prisenti tarbadju tene suma objetivu analiza prosesu di monotongação di ditongus [aj], [aw], [ej], [oj] ku [ow] na variedadi di guineense ku uzadu na Bafatá, Quinara ku sektor autonimu di Bissau. Guineensi i un lingua kriol ku surji di kontatu di purtuguis ku linguas etnikus k uta papiadu na Guiné-Bissau. Monotongason i un prusesu di reduzi ditongu na un uniku vogal (ex. karpinteiru ~ karpinteru). Na es no piskiza no analiza faktoris linguistikus ku extralinguistikus ku ta n fluensia es fenominu na lugares ku no selesiona. Na guineensi, monotongação ta akontisi di forma amplu si no komparal ku ditongus di purtuguis (Costa, 2014). Kunformi afirmason di Cá (2021), i un lei geral na guineensi monotongason di ditongus di palabras purtuguis. I n portanti salienta di kuma i ten pukus studus sobri monotongason na guineensi, es ku justifika realizason di es tarbadju. Dadus ku analizadu i di un corpus ku pistadu pa dotorandu Alfa dos Santos Silom, di Universidade Federal da Bahia (UFBA), ku tene 36 n trivista, 2 di es ntrivista e diskartadu pabia e tene tempo di gravason reduzidu, asin i sobra, 34 n trivista. Es n trivista i gravadu na Guiné-Bissau na 2021, na lugaris ku no tchoma ba dja. Na kada rejion i partisipa 12 djintis (6 omis ku 6 mindjeris) e divididu na tris faixa etaria: 25 a 35 anus, 40 a 55 anus ku 60 a 75 anus. Pa skolaridadi, partisipantis sta divididu na kuatru grupu: kilis ku ka bai skola, kilis ku tene skolaridadi basiku, sekundariu, ku nsinu superior. No utiliza plataforma R na etapa di analizi ku nterpretason di dadus ku es no analiza 4822 dadus i no djubi numeru di monotongason pa kada variável dependenti: pa [aj], 12,99%; pa [aw], 15,31%; pa [ej], 83,18% pa [oj], 64, 69% i pa [ow], 90,20%. Es piskiza mostra di kuma manga di palabras di orijen purtuguis ku ta aprezenta ditongu e sufri monotongason na guineense. Analis diskritivu ku fasidu mostra suma fatoris preponderanti na monotongason di ditongu na guineensi lokalizason morfológica di ditongo, si posison na palabras, tonisidadi ku kontestu siguinti. Pa fatoris extralinguistikus, ku analizadu na tarbadju, no observa di kuma skolaridadi, generu ku lokalidadi é sedu signifikativu pa monotongason na alguns lugaris. |
| publishDate |
2025 |
| dc.date.issued.fl_str_mv |
2025 |
| dc.date.accessioned.fl_str_mv |
2026-03-19T08:01:59Z |
| dc.type.status.fl_str_mv |
info:eu-repo/semantics/publishedVersion |
| dc.type.driver.fl_str_mv |
info:eu-repo/semantics/masterThesis |
| format |
masterThesis |
| status_str |
publishedVersion |
| dc.identifier.uri.fl_str_mv |
http://hdl.handle.net/10183/302340 |
| dc.identifier.nrb.pt_BR.fl_str_mv |
001303212 |
| url |
http://hdl.handle.net/10183/302340 |
| identifier_str_mv |
001303212 |
| dc.language.iso.fl_str_mv |
por |
| language |
por |
| dc.rights.driver.fl_str_mv |
info:eu-repo/semantics/openAccess |
| eu_rights_str_mv |
openAccess |
| dc.format.none.fl_str_mv |
application/pdf |
| dc.source.none.fl_str_mv |
reponame:Repositório Institucional da UFRGS instname:Universidade Federal do Rio Grande do Sul (UFRGS) instacron:UFRGS |
| instname_str |
Universidade Federal do Rio Grande do Sul (UFRGS) |
| instacron_str |
UFRGS |
| institution |
UFRGS |
| reponame_str |
Repositório Institucional da UFRGS |
| collection |
Repositório Institucional da UFRGS |
| bitstream.url.fl_str_mv |
http://www.lume.ufrgs.br/bitstream/10183/302340/2/001303212.pdf.txt http://www.lume.ufrgs.br/bitstream/10183/302340/1/001303212.pdf |
| bitstream.checksum.fl_str_mv |
1b9e7be1731b6fccfa3c860fcb978d6c 9b5f5ac616400d1167e8589d418fdd2f |
| bitstream.checksumAlgorithm.fl_str_mv |
MD5 MD5 |
| repository.name.fl_str_mv |
Repositório Institucional da UFRGS - Universidade Federal do Rio Grande do Sul (UFRGS) |
| repository.mail.fl_str_mv |
lume@ufrgs.br |
| _version_ |
1864542953002762240 |